2008: Top drie vlinders

Bericht uitgegeven door De Vlinderstichting op 31 december 2008

Nu, aan het einde van het jaar, is het tijd om terug te kijken. Wat waren opvallende gebeurtenissen op vlindergebied in 2008? De meeste mensen zien 2008 als een erg slecht vlinderjaar. Toch hier drie opmerkelijke vlinderzaken uit dit jaar.

Nummer drie (met stip): Uitbreiding bont zandoogje

Het bont zandoogje, een dagvlinder, is de laatste jaren spectaculair toegenomen. Dit blijkt uit de gegevens van het Landelijk Meetnet Dagvlinders van De Vlinderstichting en het CBS. De aantallen zijn de laatste jaren veel hoger dan vroeger en ook veel nieuwe gebieden worden door de vlinder gekoloniseerd. Al vanaf 1992 worden wekelijks, op honderden routes, volgens een vaste methode de dagvlinders geteld. In heel Nederland is de soort inmiddels te verwachten, hoewel in het zeer open landschap van de kop van Noord-Holland, Friesland en plaatselijk in het rivierengebied de trefkans nog wat minder groot is.

Numer twee: Redelijk jaar vlinders van de heide

De kleine heivlinder is altijd een zeldzaamheid geweest, maar kwam een jaar of 15 geleden nog verspreid op ongeveer 10 plaatsen op de Veluwe voor. Het Nationaal park de Hoge Veluwe was een van de bolwerken, maar ook op de Veluwezoom, Planken Wambuis, Kootwijkerzand, de Zanding en op het militaire terrein van de Harskamp vloog de soort. In 2008 is hij alleen nog maar gezien op het Kootwijkerzand. Het was daar een redelijk jaar voor deze uiterst zeldzame vlinder. Ook andere Rode Lijstsoorten van de heide, zoals de heivlinder en de kommavlinder (foto links), hadden een redelijk goed jaar. Dat was wel nodig ook want met name de heidesoorten hebben de afgelopen jaren zware klappen gehad.

Nummerrrrrr EEN: Veenhooibeestjes in oktober

Zonder twijfel is de meest bijzondere melding van 2008 de twee veenhooibeestjes in oktober. Het veenhooibeestje vliegt normaal gesproken alleen in juni. Judith Bouma, die in de zomer voor De Vlinderstichting de monitoringroute voor het veenhooibeestje in het Fochteloerveen telt stuurde een mailtje met de mededeling dat ze dinsdag 7 oktober, tijdens het ene momentje zon, twee veenhooibeestjes had gezien! Dit is buitengewoon bijzonder, want het gaat hier mogelijk om een gedeeltelijke tweede generatie. Dit fenomeen is van het veenhooibeestje niet bekend. Een andere mogelijkheid is dat deze rupsen een uitgesteld uitkomen hebben gehad. Dat komt wel eens voor bij vlinders die zo tijdelijk ongunstige omstandigheden overleven. Wat het extra bijzonder maakt is het feit dat het dit jaar zeker niet uitzonderlijk warm is geweest. Wel was het een erg goed jaar voor deze uiterst zeldzame vlinder. In juni telde Judith er al meer dan 1000 en dat is extreem veel.

Tekst: Kars Veling, De Vlinderstichting
Foto's: Judith Bouma & Kars Veling