Huisspitsmuis vestigt zich op Texel

Bericht uitgegeven door de Zoogdiervereniging VZZ op maandag 18 augustus 2008

Tot voor kort hadden de bijzondere geheel zwarte waterspitsmuizen op Texel het eiland voor zich alleen. Nu rukt de huisspitsmuis er op.

In 2006 werd tijdens een uitgebreide muizeninventarisatie de eerste huisspitsmuis voor Texel gevangen nabij de Cocksdorp, dus geheel in het noorden van het eiland. Tja, één zwaluw maakt nog geen zomer, maar één muis betekent vaak wel dat er meer zijn. Na de vangst in 2006 bleef onbekend hoever de huisspitsmuis Texel al gekoloniseerd heeft. Een kerkuil die van januari tot en met april 2006 nabij de mokbaai verbleef (in een kerkuilenkast bij Klaas Kikkert) heeft minimaal 41 waterspitsmuizen weten te verschalken en voor zover bekend geen enkele huisspitsmuis. Dus nabij de mokbaai leek de huisspitsmuis toen in ieder geval niet voor te komen.

Op 30 juli 2008 kwam een huiskat met een muis aanzetten in Den Burg. Bij EcoMare werd vastgesteld dat het hier om een huisspitsmuis ging. Nog geen twee weken later, op 10 augustus 2008, ving natuurgids Dick Schermer een spitsmuis die hij kon fotograferen (zie foto). Onomstotelijk bleek het wederom een huisspitsmuis te betreffen. De huisspitsmuis trof hij aan onder een houten luik langs het excursiepad noordelijk van de keet. Het duin is hier droog, redelijk kaal door begrazing, maar wel met wat losse bosjes duindoorn en zwarte braam, met daartussen een hogere begroeiing. Schapen steken hun kop niet zo graag in duindoorns. Het houten luik was een week eerder door 'juttende' excursiekinderen meegenomen vanuit het vloedmerk en halverwege hadden ze het laten liggen omdat het te zwaar werd. De huisspitsmuis leek niet erg snel en liet zich gemakkelijk pakken.

Na deze twee vondsten kan geconcludeerd worden dat de huisspitsmuis zich definitief op Texel heeft gevestigd en zich mogelijk al van de vuurtoren tot aan Den Burg verspreid heeft of zelfs al over het hele eiland. Gezien de frequentie van materiaaltransport naar Texel, waaronder transport van hooi en dekstro, is de introductie van eilandvreemde muizen niet te voorkomen. Het is een kwestie van tijd voordat ook de veldmuis waargenomen wordt op Texel. Er zijn al resten in braakballen aangetroffen.

Belangrijkste vraag is wat de impact is van de vestiging van de huisspitsmuis op de Texelse (= geheel zwarte) waterspitsmuis die tot nu toe, vanwege het ontbreken van de huisspitsmuis, ook op drogere locaties voorkwam. Omdat introductie van concurrerende soorten niet te voorkomen is, zullen ook op Texel optimale habitats voor de waterspitsmuis meer voor deze soort beheerd moeten gaan worden. Dit geldt ook voor de noordse woelmuis en zijn biotoop, zeker als straks ook de veldmuis op Texel voor gaat komen. Een belangrijke taak dus voor de terreinbeheerders op het eiland.

Tekst: Richard Witte van den Bosch, de Zoogdiervereniging VZZ

Foto: Dick Schermer