De eikenprocessierups op reis door Europa

Bericht uitgegeven door De Natuurkalender op vrijdag 13 juni 2008

De eerste twee weken van juni ging het aantal meldingen van (nesten van) eikenprocessierupsen via www.natuurkalender.nl flink omhoog. Het totaal aantal waarnemingen in 2008 ligt nu rond de 100. Het warme weer heeft hier zeker aan bijgedragen.


Nest eikenprocessierups

Vorig jaar waren er op 12 juni al ruim 200 meldingen van eikenprocessierupsen binnen. De lente van 2007 is ook de boeken ingegaan als de zachtste lente in tenminste 300 jaar (www.knmi.nl). Dit is dus direct terug te zien in de verspreiding van een warmteminnende soort als de eikenprocessierups.

Oorspronkelijk komt de eikenprocessierups uit Zuid- en Centraal Europa. De rupsen houden van warmte en zitten vooral aan de zonnige zuidkant van eikenstammen in lanen. De eikenprocessierups kan in ons land overleven dankzij het warmere weer. Onder bepaalde omstandigheden, warm en droog voorjaar, kunnen plagen optreden. Begin jaren '90 is de eikenprocessierups in aantal toegenomen. Vooral in 1996 zijn veel zware aantastingen van bomen gemeld. Daarna stortte de populatie van de soort in. Dit kwam onder andere door intensieve bestrijding, maar ook door koud weer. In 2001 is het aantal meldingen van rupsen weer gestegen. Aanvankelijk was de rups vooral te vinden op de zandgronden van Noord-Brabant en Limburg. Nu trekt hij steeds verder naar het noorden. In 2004 stak hij de Rijn over en dit jaar werd hij al in het noorden van Overijssel gesignaleerd (zie kaartje). Alleen de drie noordelijke provincies bleven tot nog toe gespaard.

Ook in de rest van Europa komt de rups op veel plaatsen voor. De Scandinavische landen bleven tot nog toe buiten schot, evenals het grootste deel van Groot Brittannië en Ierland. Daarnaast is het probleem in Oost Europa ook een stuk kleiner dan in het westen.

Temperatuurgegevens: © KNMI, De Bilt
Aantal meldingen van eikenprocessierupsen in Nederland in 2008 (www.natuurkalender.nl)