Amfibieën aan de wandel door warm herfstweer

Bericht uitgegeven door RAVON op zondag 29 november 2009

Normaal gesproken zijn de meeste amfibieën na de tweede helft van oktober in overwintering. Door het warme en vochtige weer van de laatste weken zijn er echter nog steeds veel soorten actief. Zo worden er bijvoorbeeld veel bruine kikkers gezien. Ook zijn recent nog actieve salamanders en rugstreeppadden waargenomen.

In een tuin in Veghel werd op 14 november een eidragend vrouwtje bruine kikker waargenomen. In Nijmegen werd op 21 november een bruine kikkerman ontdekt die tijdens een regenbui naar de vijver was getrokken, mogelijk om alvast een voorsprong te hebben op de andere kikkermannen in het voorjaar. Sommige bruine kikkermannen roepen (knorren) zelfs al.

Hoogste aantal actieve vuursalamanders waargenomen
Van salamanders is bekend dat ze laat en vroeg in het jaar nog actief kunnen zijn bij een geschikte temperatuur. Zo zijn er dit jaar waarnemingen van kleine watersalamander (18 november) en Alpenwatersalamander (16 november) gedaan. Op 23 november is een telroute van het RAVON Meetnet Amfibieën in Zuid-Limburg bezocht om te kijken of de zeldzame vuursalamanders actief waren. Het weer was regenachtig en met 12 graden zacht. De vuursalamanders waren er actiever dan ooit! Het hoogste aantal waargenomen dieren tot dan toe op de telroute was 12 stuks. Deze avond werden er maar liefst 15 waargenomen in alle maten. Daarnaast waren er ook nog 5 volwassen vroedmeesterpadden actief. Dit betreft één van de laatste waarnemingen ooit in het jaar van deze warmteminnende soort die normaal gesproken al eind september, begin oktober wegkruipt in zijn overwinteringsplaatsen.

Rugstreeppadden gezien
Een andere soort die zelden zo laat in het jaar gezien wordt is de rugstreeppad. Normaal gesproken is de rugstreeppad vanaf begin oktober niet meer actief. Dit jaar worden in een tuin op Schiermonnikoog om de paar dagen nog actieve rugstreeppadden waargenomen. Waarbij de laatste waarneming is gedaan op 20 november!

De koudbloedige amfibieën hebben dit jaar een langere activiteitsperiode dan normaal. Veel soorten reageren sterk op het warme en vochtige weer. De lengte van de winterslaap lijkt dus vooral te maken te hebben met de temperatuur (en vochtigheid) en in mindere mate met het korter worden van de dagen.  

Tekst: Jelger Herder, RAVON
Foto boven: vroedmeesterpad: Jelger Herder, RAVON (www.digitalnature.org)
Foto onder: rugstreeppad: Anke Grilk