Spinselmotten pakken bomen en struiken in

Bericht uitgegeven door Alterra Wageningen UR op vrijdag 15 mei 2009

Op dit moment worden in duinen, tuinen, plantsoenen en bosranden verschillende soorten struiken en bomen ingepakt met witte spinsels. Het lijkt op een soort spinrag. De draden zijn niet plakkerig maar zijn wel behoorlijk sterk en taai. In de spinsels leven soms enorme aantallen rupsen maar de bomen hebben er geen last van.

Sommige mensen storen zich aan de vieze spinsels waarin vele duizenden rupsen en hun zwarte uitwerpselen zitten. De rupsen vreten van het blad en maken de spinsels om zichzelf te beschermen tegen natuurlijke vijanden zoals vogels en sluipwespen. Er kunnen zoveel rupsen aanwezig zijn dat er kaalvraat optreedt en er geen blaadje meer aan de boom zit. De bladloze takken ingepakt met de witte spinsels, geven soms een spookachtig effect.

Er zijn verschillende spinselmotten (in de wetenschap Yponomeuta-soorten genoemd), die veel op elkaar lijken. Ze komen voor in kardinaalsmuts, inheemse vogelkers, sleedoorn, meidoorn, lijsterbes, appel, krent en wilg. Vooral bij wilgen kan het inpakken met blinkend witte spinsels een spectaculair verschijnsel zijn – alsof de bekende inpak-kunstenaar Christo aan het werk is geweest.

Vorig jaar was er een spectaculaire plaag in oude wilgen in Nijmegen. Onlangs kregen bomen in Huissen de aandacht van Omroep Gelderland. Daar mag de gemeente de bomen van omwonenden wel weghalen. Het is namelijk niet de eerste keer dat het verschijnsel zich voordoet. Klik hier voor het beluisteren van de radio-uitzending. 

Nog een paar weken en de overlast is alweer voorbij. De rupsen gaan dan verpoppen en de vraat stopt. Voor de bomen is het allemaal niet schadelijk - ze kunnen heel goed tegen kaalvraat en lopen later in het seizoen weer opnieuw uit. In juni/juli verschijnen de kleine twee centimeter grote vlindertjes, ze zijn satijnwit en hebben zwarte stipjes op de vleugels en worden daarom ook wel stippelmotten genoemd.

Voor meer informatie over insecten op bomen zie: www.insectenweb.nl.

Alterra heeft een netwerk van vaste waarnemers voor het monitoren van insectenplagen (en plaagjes) op bomen en struiken in bos, natuur, wegbeplantingen en stedelijk groen. Ook losse waarnemingen zijn natuurlijk van harte welkom. Aanmelden kan via www.insectenweb.nl.

Meer informatie over dit onderzoek is te lezen op www.kennisonline.wur.nl.

Tekst en foto’s: Leen Moraal, Alterra Wageningen UR