Herstel kwartelkoning?

Bericht uitgegeven op zaterdag 26 december 2009

De laatste tijd neemt de kwartelkoning sterk in aantal toe, mede dankzij natuurontwikkelingsprojecten langs de rivieren. De aantallen vertonen echter de laatste jaren grote schommelingen. In 2006 was er namelijk weer een forse afname in het aantal broedparen.

Aanvankelijk herstel kwartelkoningen
Een groot deel van de kwartelkoningen in Nederland broedt in de hooilanden van de uiterwaarden van de grote rivieren. In de jaren tachtig is de populatie in Nederland sterk afgenomen, maar het aantal bleef daarna min of meer stabiel op een laag niveau. Vanaf 1997 nemen tot 2007 de aantallen toe, zowel in het rivierengebied als landelijk, maar vertonen wel grote schommelingen.

Oorzaken vooruitgang
Deze toename komt onder meer door het toegenomen broedsucces in Oost-Europa onder invloed van veranderingen in de landbouw daar. Door de grote hoeveelheid neerslag in Rusland in 1998 waren daar te weinig geschikte broedmogelijkheden. De kwartelkoningen gingen op zoek naar drogere plekken en verspreidden zich over een groot deel van Noordwest-Europa. Verder vinden de vogels in Nederland weer meer geschikt leefgebied dan vroeger. Door natuurherstelprojecten ontstaan extensief beheerde graslanden, waarin de kwartelkoning zich goed thuis voelt. Bovendien gaan minder legsels verloren door maaien, nadat met boeren beheersmaatregelen zijn afgesproken.

Achteruitgang na herstel
Het aantal kwartelkoningen varieert sterk van jaar op jaar. De laatste drie onderzochte jaren is er een achteruitgang te zien. Het totaal aantal broedparen in Nederland is in 2003 geschat op 530-570.en in 2006 op 90-120 paar. Ook uit andere landen, zoals Duitsland, Denemarken en Zwitserland wordt een achteruitgang gemeld.
De kwartelkoning staat op de Rode Lijst van vogels.

Bron en meer informatie: Compendium voor de Leefomgeving
Foto: IVN Vecht en Plassengebied