Amfibieën overwinteren op bijzondere plekken!

Bericht uitgegeven door Stichting RAVON op 11 februari 2009.

Soms kom je amfibieën tegen op plekken waar je ze niet direct verwacht. In vleermuiskelders bijvoorbeeld. Vleermuizen overwinteren meestal op vorstvrije en vochtige plekken. Deze grote holtes bieden bescherming tegen roofdieren en er heerst een constante temperatuur en luchtvochtigheid.

Op sommige plaatsen in Nederland zijn oude (ijs)kelders op landgoederen toegankelijk gemaakt voor vleermuizen. Op andere plekken zijn bunkers aangepast om ze als overwinteringplaats voor vleermuizen geschikt te maken. Deze kleine onderkomens in meestal bosachtige omgeving, liggen bijna allemaal onder het maaiveld, vaak tot of deels in het grondwater.

Naast verschillende soorten vleermuizen (zoals de grootoorvleermuis en franjestaart), treffen we ook regelmatig andere gasten aan in de kelders of bunkers: kikkers, padden en salamanders! Vooral de gewone pad, bruine kikker, groene kikker, kleine watersalamander en kamsalamander lijken regelmatig hun heil te zoeken in de vleermuizenkelders. Als de kelder voor een deel onder water staat, zien we vaak veel kikkers (en soms padden) die in het water drijven en rondzwemmen. Op de drogere plekken komen niet alleen kikkers voor, maar ook salamanders en padden die zich in een hoekje of spleet hebben teruggetrokken. Opvallend is dat de dieren meestal gezamenlijk en opeengepakt in een hoekje weggekropen zitten. Soms klimmen kikkers en salamanders in de scheuren en spleten tot wel een meter boven de grond. De spleet moet dan wel smal genoeg zijn, zodat ze zich omhoog kunnen duwen.

Overwinteringplaats of valkuil?
Soms zullen de dieren min of meer per ongeluk in de kelders terecht komen. Maar er zal beslist ook gerichte trek plaatsvinden. Kelders met hoge steile wanden onder de toegang, zullen voor vooral kikkers en padden soms een valkuil blijken te zijn, waaruit ze nooit meer weten te ontsnappen. Salamanders kunnen wel goed klimmen. Doordat er ook allerlei ongewervelde diertjes in kelders vallen, zullen amfibieën er echter niet snel omkomen van de honger.

Tekst: Tamira Hankman (RAVON)
Foto bruine kikker: Jelger Herder (RAVON)