Vreemd roepende koolmezen uit Rusland?

Bericht uitgegeven door Vogelbescherming Nederland op dinsdag 20 november 2012

Koolmezen afkomstig uit Oost-Europa die ‘vreemd’ roepen. In het Natuurbericht van 6 november heeft u al kunnen lezen dat Nederland deze herfst wordt bezocht door recordaantallen koolmezen en dat veel van die koolmezen anders roepen dan de ‘onze’ koolmezen. Waarschijnlijk komen deze vogels uit Rusland, blijkt uit Duits speurwerk.

In Nederland zijn in oktober tienduizenden trekkende koolmezen gesignaleerd, veel meer dan in andere jaren. Daarnaast zijn er ook nog eens duizenden gevangen voor ringonderzoek. Hieruit blijkt dat deze koolmezen deels uit de Baltische staten komen, waar ze geringd werden tijdens de trek, en vermoedelijk van nog van veel oostelijker, uit Rusland. Voedselgebrek heeft ze naar het westen gedreven.

Koolmees (foto: Koos Dansen)

Vreemde roep ook in andere landen
Vogelaars uit verschillende delen van het land is opgevallen dat veel koolmezen in die rondtrekkende groepen anders roepen. Het meest opvallend is een schel, hoog en snel ‘wie-wie-wie’. Dit klinkt duidelijk anders dan de vergelijkbare roep van onze koolmees. Maar niet alleen in Nederland, ook vogelkenners in Duitsland, België, Frankrijk, de Baltische staten en in Finland is deze vreemde koolmezenroep opgevallen. Op het Duitse eilandje Helgoland, gelegen in de Duitse Bocht, werden verschillende roepen van koolmezen opgenomen; het zijn precies die zoals ze ook in Nederland worden gehoord.

Russen in uw tuin?
Een hint naar het herkomstgebied van de ‘vreemd roepende’ koolmezen levert het speurwerk van de Duitse vogelaar Matthias Feuersenger op. Hij ontdekte geluidsopnamen van roepende koolmezen die identiek zijn, gemaakt in Cheboksary, Chuvashskaya Respulblika, Rusland. Dit ligt 700 kilometer ten oosten van Moskou. Hebt u Russen in de tuin? Vermoedelijk dus wel, want overal zitten deze koolmezen.

Lees en luister verder op de Engelstalige website Birding Frontiers. 

Tekst: Ruud van Beusekom, Vogelbescherming Nederland
Foto: Koos Dansen