Zomerbloeiers ondanks koude juni en juli vroeg in bloei

Bericht uitgegeven door De Natuurkalender op zondag 5 augustus 2012

Eind mei sprak De Natuurkalender de verwachting uit dat de zomerbloeiers relatief vroeg in bloei zouden komen en deze verwachting is uitgekomen. Gemiddeld bloeiden ze negen dagen eerder dan vijftig jaar geleden.

Volgens het KNMI waren juni en juli nat en koel. Dat zal niemand in Nederland ontkennen. Het ligt dan ook voor de hand om te denken dat de ontwikkeling van de zomerbloeiers minder snel is gegaan dan normaal. Als we de natuurkalenderwaarnemingen van eerste bloei van zomerbloeiers als Sint-Janskruid, grote wederik en boerenwormkruid vergelijken met het gemiddelde van de jaren 2001 tot en met 2010 dan zien we dat ze inderdaad gemiddeld vier dagen later in bloei kwamen.Ten opzichte van de jaren 1940 tot en met 1968 begon de bloei in 2012 echter gemiddeld negen dagen eerder. Binnen De Natuurkalender gebruiken we de periode 1940 tot 1968 als de referentieperiode. Er zijn toen vergelijkbare waarnemingen gedaan en de gemiddelde temperatuur in die periode is vergelijkbaar met die van de hele vorige eeuw tot eind jaren tachtig, het moment dat de temperatuur in Nederland duidelijk begon te stijgen.

De reden voor de relatief vroege bloei ten opzichte van de gemiddelde bloeidatum zo’n vijftig jaar geleden is te vinden in de warme meimaand. Mei was dit jaar 2,3 °C warmer dan vijftig jaar geleden terwijl juni maar 0,4 °C kouder was (zie onderstaande figuur). Juli was daarentegen weer 0,6 °C warmer. Uit de onderstaande figuur is goed op te maken dat we dit jaar een boeiend meteorologisch jaar beleven met zeer hoge tot hoge temperaturen in januari, maart en mei en een zeer koude februari. De kou in februari heeft voor zover wij kunnen zien geen enkel effect op de ontwikkelingssnelheid van de zomerbloeiers.

Tekst: Arnold van Vliet, De Natuurkalender, Wageningen University
Foto: Paul Busselen, KU Leuven