Vlieg eet padden levend op

Bericht uitgegeven door Natuurpunt Studie op dinsdag 16 augustus 2011

Jaarlijks komen, vooral in juli en augustus, bij Natuurpunt meldingen binnen van padden en kikkers met afschuwelijke letsels aan de neusholtes. Deze huiveringwekkende berichten hebben bijna altijd betrekking op padden die lijden aan een huidmadenziekte, veroorzaakt door de Groene paddenvlieg.

Deze parasitaire vlieg richt vooral schade aan bij Gewone padden en heeft haar wetenschappelijke naam Lucilia bufonivora niet gestolen. Letterlijk vertaald betekent 'bufonivora' immers ‘padden vretend’. De vlieg legt eitjes op de rug, flanken of dijen van zijn slachtoffer, waar de potentiële gastheer ze niet kan afvegen. Na korte tijd komen de eitjes uit en kruipen de jonge larven naar de neusholten van hun gastheer. Ze zorgen voor irritatie in de neusholte, maar de gastheer heeft hiertegen geen enkel verweer. Wat aanvankelijk lijkt op een onschuldige snotneus groeit echter uit tot een kluwen van vleesetende maden die zich tegoed doen aan de slijmvliezen, het omliggende kraakbeen en weefsel in de oogholten en de hersenen. Op de vitale delen na vreten ze zoveel van het weefsel en wondvocht weg dat bij de pad grote gaten rondom de neus ontstaan.

Als de larven volgroeid zijn en klaar zijn om te verpoppen, sterft de pad. De larven kruipen dan de grond in en verpoppen. Na enkele weken komen uit de pop nieuwe Groene paddenvliegjes tevoorschijn die op hun beurt weer andere padden kunnen besmetten en kan de ganse cyclus zich herhalen. De Groene paddenvlieg kan binnen één zomer drie generaties voortbrengen.

Geïnfecteerde padden vertonen door de aantasting vaak een opvallend gedrag waardoor ze sneller worden opgemerkt door oplettende wandelaars. Zo kan je zieke padden overdag zien kruipen in de zon, zonder enige beschutting. In sommige jaren en gebieden kunnen veel slachtoffers worden gevonden. Deze grootschalige slachtingen kunnen een lokale populatie een flinke knauw geven, maar uitsterven zal de soort hierdoor niet doen, zelfs niet op lokaal niveau. Dit alles behoort tot de dynamiek van de natuur, al is het één van de minder smakelijke voorbeelden ...

Waarnemingen van infecties van door deze parasitaire vlieg zijn voornamelijk bekend bij Gewone Pad, maar in Europa zijn ook infecties opgemerkt bij Rugstreeppad, Groene Pad, Vroedmeesterpad, Knoflookpad, Heikikker, Bastaardkikker, Bruine Kikker, Boomkikker en zelfs Vuursalamander. Alle waarnemingen van de Groene paddenvlieg kunnen worden ingevoerd op www.waarnemingen.be.

Tekst: Edo Goverse, RAVON & Dominique Verbelen, Natuurpunt Studie
Foto's: Marc Herremans & James K. Lindsey