Hoogwater verdrijft ringslang uit overwinteringplaats

Bericht uitgegeven door Stichting RAVON op dinsdag 1 februari 2011

Het hoge water van de laatste weken heeft veel overwinterende amfibieën en reptielen verrast en gedwongen hun overwinteringplaatsen te verlaten om verdrinking te voorkomen. Zo ook een jonge ringslang die aan de Veerweg bij de Wageningse Berg door het onderlopen van de uiterwaarden van de Neder Rijn zijn overwinteringplaats verliet en vervolgens werd overreden. 

De inheemse reptielen houden gedurende de koelere periode van het jaar een winterslaap. Het merendeel ontwaakt in maart bij de eerste zonnige voorjaarsdagen. In deze periode zijn zij in directe nabijheid van hun overwinteringplaats te vinden. De muurhagedis is opportunistisch en kan zelfs op een zonnige decemberdag zonnend worden waargenomen. De overige soorten zijn minder flexibel. Het was dan ook opmerkelijk dat op 12 januari jongstleden een jonge ringslang is aangetroffen. Er bleek echter een goede verklaring voor dit vroeg ontwaken te zijn.

Dode jonge ringslang met op de achtergrond het hoge water van de Neder Rijn dat tot aan de Veerweg bij de Wageningse Berg stond (foto: Jan Jansen)

Het doodgereden jonge dier van circa twintig centimeter werd aan de rand van de Veerweg in Wageningen aangetroffen. Hoewel ringslangen in januari in winterslaap zijn, was dit exemplaar hoogstwaarschijnlijk uit zijn overwinteringplaats verdreven. De Veerweg grenst aan de uiterwaarden van de Neder Rijn en deze was buiten haar oevers getreden. Het water stond op 12 januari tot aan de Veerweg en later zelfs daarboven. 

De jonge ringslang was ongeveer twintig centimeter lang (foto: Jan Jansen)

Hoewel sporadisch ook andere wintermeldingen van reptielen worden gedaan, betreft het vaak verstoring van een overwinteringplaats. Zo worden bij plagwerkzaamheden regelmatig adders opgegraven en bij het keren of verwijderen van boomstronken wel eens hazelwormen of levendbarende hagedissen verrast. Omdat reptielen gedurende de winterslaap in rust zijn, is het van groot belang hen niet te verstoren. Het keren van stronken en stenen dient tussen november en maart dan ook beslist niet te gebeuren.

Tekst: Richard Struijk, RAVON en Jan Jansen
Foto's: Jan Jansen