Overlast eikenprocessierups dit jaar gedurende langere periode

Bericht uitgegeven door De Natuurkalender op dinsdag 29 juni 2010

Op diverse plaatsen in het land worden eikenprocessierupsen aangetroffen die zich nog maar in het derde larvale stadium bevinden. Andere rupsen zijn echter al verder gevorderd in hun ontwikkeling. De consequentie is dat de overlast dit jaar gedurende een langere periode plaats zal vinden. Ondertussen gaat de kolonisatie van Nederland door de rups onverminderd door.

Vorig jaar meldden we op 21 juni op Natuurbericht.nl dat de eerste eikenprocessierupsen zich in hun nesten teruggetrokken hadden om zich te verpoppen. Dit jaar is de situatie anders. De koude perioden tijdens het voorjaar hebben er voor gezorgd dat de ontwikkeling trager verloopt dan in de voorgaande jaren. Extra sterfte onder de rupsen vanwege de kou lijkt niet te zijn opgetreden. Geheel tegen de verwachting in worden er in diverse delen van Nederland nu nog eikenprocessierupsen aangetroffen die aan het einde van het derde larvale stadium zitten en nu pas over gaan naar het vierde larvale stadium. Tegelijkertijd worden er rupsen gevonden die zich al veel verder ontwikkeld hebben.

Overgang van vierde naar vijfde larvale stadium (foto: Silvia Hellingman)

Bij de overgang naar het vierde larvale stadium krijgen de rupsen voor het eerst de gevreesde brandharen. Doordat een deel van de rupsen pas laat in de stadia met brandharen komt is de totale periode waarin rupsen met brandharen actief zijn dit jaar langer. De verwachting is dat de vlinders van de late rupsen ook later uitvliegen om zich voort te planten dan de vroege rupsen. Opvallend is de waarneming dat rupsen die te lang in een larvaal stadium zitten moeite hebben met de vervelling, maar dat het uiteindelijk wel lukt.

Uitbreiding van verspreidingsgebied gaat door
Net als voorgaande jaren gaat de eikenprocessierups door met het koloniseren van Nederland. De ontwikkeling in Friesland gaat sneller dan verwacht. Er zijn nu meerdere gemeentes met nesten op verschillende locaties waaronder Weststellingwerf, Ooststellingwerf en Skarsterlân.

Let op bij het maaien
Voor de mensen die rond deze tijd rond eiken aan het maaien zijn, is het belangrijk op te letten of er aan de voet van de bomen nesten van de eikenprocessierups zitten. Het gebruik van een bosmaaier kan de nesten beschadigen en de haren en rupsen verspreiden, met alle overlast van dien.

Tekst: Silvia Hellingman, Biocontrole en Arnold van Vliet en Wichertje Bron, De Natuurkalender
Foto: Silvia Hellingman