Eén bes maakt volop voorjaar

Bericht uitgegeven door FLORON op woensdag 5 mei 2010

Terwijl in de stad de eerste gierzwaluwen de zomer in ons wakker roepen, kunnen we in hellingbossen nog net even van de uitbundige voorjaarsflora genieten. De fraaie bloem van Eenbes is de kroon op zo’n bezoek, nu het voorjaar volop vordert.

De hellingbossen in Zuid-Limburg zijn in deze tijd van het jaar gehuld in een weldadig plantenkleed. Een tapijt van de Bosanemonen wordt opgesierd door Bosviooltjes, Slanke sleutelbloem, Muskuskruid, Grote muur, Gevlekte aronskelk, Gele anemoon en diverse andere soorten.

Ook Eenbes (Paris quadrifolia) is in deze Eiken- Haagbeukenbossen te vinden. Meestal wordt Eenbes groepsgewijs aangetroffen vanwege de vegetatieve vermeerdering via wortelstokken. Het donkere bolvormige vruchtbeginsel (die ene bes in spé) wordt bekroond door vier stijlen en omgeven door een krans van twee maal vier meeldraden en twee kransen van vier bloemdekbladen. De vier eironde bladen staan eveneens in een krans en zouden volgens overlevering staan voor Paris met de drie Griekse godinnen die streden om zijn gunst (Afrodite, Hera en Pallas Athene). De centrale bes is daarbij te zien als de twistappel. De natuur neemt soms een loopje met de mythologie door daar een vijfde of zelfs zesde blad aan toe te voegen, maar deze spelingen der natuur vallen binnen de variatie van de soort: het blijft ’quadrifolia’ (vier bladen).

Die viertalligheid is een bijzonderheid onder de eenzaadlobbigen waartoe Eenbes behoort. Daar is drie doorgaans het grondgetal. Recente taxonomische indelingen plaatsen Eenbes dan ook binnen een aparte familie. Verstoten of niet, tijdens een bezoek aan het Eiken-Haagbeukenbos hoort Eenbes er nog gewoon bij.

Tekst en foto: Wout van der Slikke, FLORON