Raaf broedt in de Oostvaardersplassen

Bericht uitgegeven op zaterdag 17 april 2010

Voor het eerst broedt een ravenpaar in de Oostvaardersplassen. Staatsbosbeheer keek al jaren reikhalzend uit naar de komst van de raaf als broedvogel in het uitgestrekte natuurgebied tussen Almere en Lelystad. Momenteel broedt de raaf vooral op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Er zijn in Nederland ongeveer negentig broedparen, en nu dus ook een paartje in de Oostvaardersplassen.

Fotograaf en ecoloog Ruben Smit was getuige van een bijzonder schouwspel. Hij zag dat een raaf (Corvus corax) vol verve een zeearend verjoeg. Bij nadere verkenning van de omgeving zag hij het nest van een raaf.  'Ik zag hoe een raaf heel actief een zeearend verjoeg, terwijl een zeearend natuurlijk veel groter is dan een raaf', vertelt ecoloog Ruben Smit. 'Dat deed mij vermoeden dat de raaf in de buurt aan het broeden is en met het verjagen van de zeearend een nest aan het beschermen was.' Dat bleek inderdaad het geval. Staatsbosbeheer is blij dat de raaf nu ook in de Oostvaardersplassen broedt. Boswachter Hans Breeveld: 'De raaf is een vogel die we al jarenlang regelmatig in het gebied zien, maar van broeden kwam het steeds maar niet. Het is leuk dat nu naast de zeearend, ook de raaf broedvogel is.'

De raaf
De raaf was eeuwenlang een broedvogel die overal in Nederland voorkwam. Door bijgeloof dacht men vroeger dat de raaf ongeluk bracht en schoot men de vogels af. Door deze felle bestrijding nam de soort dramatisch snel in aantal af. Rond 1900 was de raaf zeldzaam. In 1927 en in 1928 vonden de laatste zekere broedgevallen in Nederland plaats. In 1969 is geprobeerd om de raaf in Nederland te herintroduceren, met vogels uit Duitsland. Die poging slaagde en sinds 1976 broeden raven weer in Nederland, voornamelijk op de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. De aantallen zijn echter niet groot, het blijft een kwetsbare soort. Raven hebben geen specifieke voorkeur voor een bepaald soort leefgebied. Ze bouwen hun nest zowel hoog in bomen als op rotsrichels. De raaf is een alleseter die leeft van zaden, vruchten, insecten, kleine zoogdieren en aas.

Vogels in de Oostvaardersplassen
De Oostvaardersplassen is een gebied met een grote aantrekkingskracht op vogels. Vooral voor moerasvogels is het een belangrijk brongebied. Dat betekent dat de eerste broedgevallen in de Oostvaardersplassen waren en ze vanuit daar verder zijn uitgevlogen en gaan broeden over de rest van het land. Dat gebeurde met de grote zilverreiger, baardmannetje, bruine kiekendief en de zeearend. De zeearend broedt inmiddels voor de vijfde keer in het gebied. Het was in 2006 de eerste plek waar de zeearend na eeuwenlange afwezigheid broedde. Inmiddels telt Nederland drie broedparen. Ook bijzonder was de opkomst van de grauwe gans, die het gebied had uitverkoren om er de vleugelrui door te maken. In deze periode kunnen de ganzen niet vliegen en trekken ze zich, ter bescherming tegen roofdieren, terug in ontoegankelijke gebieden zoals de uitgestrekte rietvelden van de Oostvaardersplassen. Momenteel zijn de eerste jonge grauwe ganzen ook weer gezien, enkele honderden paren. De jongen zijn wel wat later dan andere jaren, meestal zijn er al begin april jonge grauwe ganzen te zien.

Dynamiek
Het uitgangspunt in de Oostvaardersplassen is een natuurlijke ontwikkeling op basis van natuurlijke processen. Er is expliciet gekozen voor spontane natuurontwikkeling. Dat betekent dat het voorkomen van plant- en diersoorten het gevolg is van deze keuze en geen bewust gekozen doel. Het houdt in dat minimaal ingrijpen voor maximale dynamiek zorgt en ook dat nieuwe soorten komen maar dat het met sommige soorten op bepaalde momenten minder goed zal gaan. Door de natuurlijke ontwikkeling zal dit bijzondere ecosysteem ons blijven verrassen en verwonderen en ons daarmee in staat stellen de kracht van de natuur op indringende wijze te blijven beleven en ervan te leren.

Bron en meer informatie: Staatsbosbeheer
Foto: IVN Vecht en Plassengebied